Kaynaklar & Referanslar

2026 yılı, sağlık içeriği alanında 'kaynak' kavramının en katı biçimde denetlendiği yıllardan biri olarak öne çıkmaktadır. Arama motorlarının kalite değerlendirici kılavuzları, büyük dil modellerinin cevap üretim algoritmaları ve okurun kendi doğrulama alışkanlıkları; artık bir sağlık iddiasının yalnızca 'doğru görünmesini' değil, doğrulanabilir kaynağa bağlı olmasını beklemektedir. Rinoplasti Rehberi editöryel kurulunun bu alandaki temel taahhüdü nettir: her tıbbi iddia; kabul edilebilir kaynak hiyerarşimizin en az bir katmanına bağlı olarak yayımlanır. Bir cümlenin arkasında bir belge yoksa, o cümle bizim editöryel akışımızda yayına giremez.

Bu sayfayı; yalnızca bir 'harici link listesi' olarak değil, editöryel kurulumuzun içerik üretim disiplinini şeffaf biçimde belgeleyen bir kanıt hiyerarşisi rehberi olarak tasarladık. Bu rehber okurlarımıza; hangi kaynağa hangi ağırlıkta güvenildiğini, hangi kaynağın hangi tür iddia için birincil kabul edildiğini, hangi kaynağın hangi güncellik penceresi içinde yeniden gözden geçirildiğini ve hangi kaynağın hangi gerekçelerle reddedildiğini net biçimde açıklar. Bir okur bu sayfayı okuduktan sonra; Rinoplasti Rehberi'ndeki herhangi bir makaleyi kendi başına doğrulayabilir hâle gelir. Kaynak politikamızın nihai amacı budur: içeriği güvenilir kılmak değil, okuru kendi güvenini kurabilecek biçimde donatmaktır.

Kaynak nedir, kaynak neden bu kadar önemlidir?

Sağlık iletişiminde kaynak; bir iddianın yaslandığı doğrulanabilir belgedir. Bir belge; hakemli bir makale olabilir, bir mesleki dernek kılavuzu olabilir, bir resmi sağlık otoritesinin genelgesi olabilir, bir Cochrane derlemesi olabilir. Ancak sosyal medya paylaşımları, blog yorumları, forum tartışmaları, tekil hasta anlatıları ya da isimsiz uzman görüşleri; kabul edilebilir kaynak tanımımızın dışındadır. Bu ayrım keskin görünse de sağlık okuryazarlığının temelidir: kaynağın kalitesi, iddianın kalitesini belirler. Bizim editöryel kurulumuz için 'kaynak yok' demek, 'iddia yok' demektir; tersine, 'kaynak var' demek, 'iddia doğrulanabilir' demektir.

Beş katmanlı kanıt piramidimiz

1. 1. Kademe: Cochrane sistematik derlemeleri, JAMA, NEJM, Lancet gibi üst dergilerde yayımlanmış meta-analizler. En yüksek kanıt gücüne sahip birincil kaynak katmanı.
2. 2. Kademe: Uluslararası mesleki dernek kılavuzları (ISAPS, IFAAS, EAFPS, ASPS) ve WHO / EMA / FDA gibi düzenleyici otorite yayınları.
3. 3. Kademe: Randomize kontrollü çalışmalar (RCT), çok merkezli prospektif kohortlar ve büyük ölçekli gözlemsel çalışmalar (n>1000).
4. 4. Kademe: Ulusal sağlık otoritesi yayınları (T.C. Sağlık Bakanlığı, TİTCK) ve ulusal mesleki dernek kılavuzları (TPRECD, TKBBV, TTB).
5. 5. Kademe: Editöryel kurulumuzun kendi klinik pratik deneyimleri; birinci elden Experience (E-E-A-T'nin ilk 'E'si) katmanı olarak yorumlanır ve dayanağı ilk dört katmandan biri olmalıdır.

Editöryel akışımızda; birinci ve ikinci kademe kaynaklar her tıbbi iddianın temel dayanağını oluşturur. Bir cümlenin arkasında yalnızca üçüncü veya dördüncü kademe kaynak varsa; o cümle birinci veya ikinci kademe kaynakla desteklenmediği sürece iddianın çerçevesi 'kısıtlı kanıt' notuyla belirtilir. Beşinci kademe; okur açısından değeri yüksek olsa da bir hekim editörün kişisel deneyiminin genel bir tavsiye hâline getirilmesini önleyecek biçimde kontrol edilir. Bir deneyim ancak literatürden bir çıpaya bağlanabildiği zaman genel bir öneri olarak sunulur; aksi hâlde 'kliniğimizde gözlemlediğimiz' gibi kişisel bir çerçeveyle sınırlandırılır.

Bu hiyerarşi soyut bir çerçeve değil; her makalede uygulanan operasyonel bir kontrol mekanizmasıdır. Yayına girecek her içerik; kaynak dağılımı açısından incelenir. Bir makalede yalnızca sosyal medya paylaşımları veya haber siteleri kaynak gösteriliyorsa; hekim editör içeriği geri gönderir ve birinci-ikinci kademe kaynak eklenmesini talep eder. Bu disiplin; yayın kalitesinin en somut karşılığıdır.

Uluslararası hakemli veritabanları

PubMed / MEDLINE

Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) tarafından işletilen; tıp ve biyomedikal literatürün temel indekslendiği veritabanı.

Cochrane Library

Sistematik derlemeler ve meta-analizler için altın standart; kanıt hiyerarşimizin en üst katmanı.

Embase

Klinik ve ilaç araştırmalarını kapsayan geniş Avrupa merkezli tıbbi veritabanı.

ClinicalTrials.gov

Devam eden ve tamamlanmış klinik araştırmaların şeffaf kayıt sistemi.

TR Dizin (ULAKBİM)

Türkiye adresli hakemli akademik yayınların temel indeksi.

Uluslararası mesleki dernekler ve otoriteler

ISAPS

Uluslararası Estetik Plastik Cerrahi Derneği; küresel istatistikler ve dernek kılavuzları.

IFAAS

Uluslararası Yüz Estetik Cerrahisi Derneği; rinoplasti odaklı kılavuz ve konsensüs metinleri.

EAFPS

Avrupa Yüz Plastik Cerrahi Akademisi; Avrupa çapında konsensüs bildirileri.

WHO

Dünya Sağlık Örgütü; halk sağlığı, sağlık turizmi ve güvenli cerrahi çerçeveleri.

EMA / FDA

İlaç ve tıbbi cihazlara yönelik düzenleyici otoriteler; ürün güvenlik ve endikasyon referansları.

Türkiye kaynakları

T.C. Sağlık Bakanlığı

Sağlık politikaları, hasta hakları, sağlık turizmi yetki belgeleri, klinik açılış mevzuatı.

TİTCK

İlaç ve tıbbi cihaz ruhsatlandırma, güvenlik bildirimleri ve piyasa denetimi.

TTB

Türk Tabipleri Birliği; hekim reklam kuralları, meslek etiği kılavuzları.

TPRECD

Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği; ulusal rinoplasti kılavuz metinleri.

TKBBV

Türk KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi Derneği; fonksiyonel burun cerrahisi ve septoplasti kılavuzları.

• Sosyal medya paylaşımları (Instagram, TikTok, X): İçerik hızı yüksek, doğrulama katmanı yoktur; bir hipotezin doğulacağı gözlem olarak değerlendirilebilir ancak kaynak sayılmaz.
• Genel amaçlı haber siteleri: Sağlık haberleri çoğunlukla ikinci elden özet niteliğindedir; birincil literatüre ulaşılabildiği sürece haber sitesi atıfı kullanılmaz.
• Forum tartışmaları ve hasta anlatıları: Bireysel deneyimler bir populasyon iddiasına genellenemez; anonim kullanıcı görüşleri sağlık iddiasının kaynağı olamaz.
• İsimsiz uzman görüşleri veya 'uzmanlara göre' formatındaki içerikler: Uzmanın kim olduğu, hangi kurumda çalıştığı ve hangi çıkar çatışması taşıdığı bilinmiyorsa kaynak sayılmaz.
• Alternatif tıp yayın organları: Bilimsel yöntemle üretilmemiş ve hakem denetiminden geçmemiş kaynaklar; kabul edilebilir listemizde yer almaz.
• Klinik veya hekim tanıtım siteleri: Ticari amaçlı içerikler, çıkar çatışması taşıdığı için tıbbi iddianın kaynağı olamaz.
• Yapay zeka çıktısı: Büyük dil modellerinin doğrudan üretim çıktısı; kaynak değildir. Bir dil modelinin cevabı ancak arkasındaki birincil kaynak doğrulandıktan sonra kullanılabilir.
• 5 yaşından büyük çalışmalar (özel gerekçe olmadıkça): Rinoplasti tekniklerinin hızlı değiştiği bir alanda güncelliğini yitirmiş kaynak; birincil dayanak olarak kullanılamaz.

Bu reddetme listesi; editöryel kurulumuzun okurumuza sunduğu içerik güvencesinin ayrılmaz parçasıdır. Bir kaynağın 'popüler olması', 'çok okunması' veya 'ulaşılabilir olması'; kaynak niteliğini kazanmasına yetmez. Kaynak; bir doğrulama sözleşmesidir. Sözleşmenin taraflarını (yazar, yayınevi, hakem, kurum) belirleyemediğimiz bir belgeyi kaynak olarak kullanmamak; hasta güvenliği açısından temel bir yükümlülüktür.

Rinoplasti Rehberi makalelerinde atıf; yalnızca akademik bir formalite olarak değil, okurun her cümleyi doğrulama hakkını koruyan bir mekanizma olarak uygulanır. Her tıbbi iddia; ilgili cümlenin sonunda numaralanmış bir atıfla belirtilir; makalenin sonunda kaynak listesi; yazarın adı-soyadı, yayın yılı, makalenin başlığı, yayımlandığı dergi, cilt ve sayfa numaraları ile birlikte tam biçimde verilir. Dijital yayınlar için DOI (Digital Object Identifier); hakemli dergi yayınları için PubMed ID; devam eden klinik araştırmalar için ClinicalTrials.gov kayıt numarası atıfa dahil edilir. Bu yapı; okurun herhangi bir kaynağa doğrudan ve tereddütsüz biçimde ulaşmasına olanak tanır.

Atıf yapılan her kaynak için asgari bilgi

• Yazar(lar)ın tam adı ve akademik unvanı
• Yayın yılı (birden fazla sürüm mevcutsa en güncel sürüm)
• Makalenin veya kılavuzun tam başlığı
• Yayımlandığı dergi, kurum veya dernek adı
• Cilt / sayı / sayfa numaraları veya DOI / PubMed ID
• Erişim tarihi (dinamik olarak güncellenebilecek kaynaklar için)

Atıf standardımızın bir başka önemli katmanı; kaynağın hangi cümleyi hangi kapsamda desteklediğini net biçimde belirtmektir. Bir kaynağın yalnızca genel çerçeveyi mi, yoksa spesifik bir sayısal iddiayı mı desteklediği hekim editör tarafından denetlenir. Bir kaynağın 'çerçeveyi destekliyor' görünüp aslında 'sayısal iddiayı desteklemediği' durumlar; editöryel kurulun en sık müdahale ettiği kalite eşiklerinden biridir. Bu kontrol; okurun bir kaynağa 'kestirmeden' güvenmesini önler ve iddianın gerçekten kanıta yaslandığından emin olmasını sağlar.

Kaynak türlerine göre önerilen güncellik pencereleri

Sistematik derleme / meta-analiz

Son 5 yıl (özel gerekçe olmadıkça).

Mesleki dernek kılavuzu

Kılavuzun en güncel sürümü; eski sürüm ancak karşılaştırmalı bağlamda alıntılanabilir.

Randomize kontrollü çalışma

Son 7 yıl; klasik referans niteliği taşıyan çalışmalar tarihsel çerçeveyle belirtilir.

Ulusal sağlık otoritesi genelgesi

Yürürlükteki en güncel sürüm; mülga sürümler ancak tarihsel çerçeveyle kullanılır.

Klasik referans / tarihsel çerçeve

Yaş sınırı yoktur; ancak yalnızca tarihsel çerçeve iddialarında kaynak olarak kullanılır.

Editöryel kurulumuz; her makaleyi en geç 12 ayda bir yeniden inceler; bu inceleme sürecinde kaynakların güncelliği ilk kontrol katmanıdır. Bir kaynağın güncelliği kaybolmuşsa; iki senaryo değerlendirilir. Birincisi; kaynağın yerine daha güncel bir yayının ikame edilebilmesidir. İkincisi; iddianın tarihsel çerçevesinin belirtilmesi ve okurun bu bağlamı fark etmesinin sağlanmasıdır. Bir kaynağı 'zaten yayında' diye tutmak; bizim editöryel çerçevemizde kabul edilebilir bir seçenek değildir. Kaynak güncelliği; okur güveninin en somut karşılığıdır.

Bir klinik çalışmanın fon kaynağı; sonuçların yorumlanmasında sistemik bir eğilim yaratabilir. Bu eğilim çoğunlukla veri sahtekârlığı düzeyinde değil, sonuçların hangi cümlelerle çerçevelendiği düzeyinde ortaya çıkar. Bir cihaz üreticisi tarafından fonlanmış bir çalışma; kendi cihazının başarısızlık verilerini gizlemese bile başarı verilerini abartılı bir çerçeveyle sunabilir. Editöryel kurulumuz; her hakemli çalışmanın 'çıkar çatışması bildirimi' bölümünü ayrıca okur ve yazarın fon kaynaklarını içerik değerlendirmesine dahil eder. Bir kaynak; sponsorlu olsa dahi otomatik olarak reddedilmez; ancak sponsorluk bilgisi içerikte belirtilir ve bağımsız bir karşılaştırma kaynağıyla desteklenmediği sürece iddia birincil dayanak olarak kullanılmaz.

Kaynak çıkar çatışması kontrol listemiz

• Fon kaynağı beyanı: Kim tarafından, hangi tutarda, hangi koşullarla fonlanmış?
• Yazar bildirimleri: Yazarların cihaz / ilaç / klinik ilişkileri var mı?
• Yayın kurulunun editöryel bağımsızlığı: Dergi hakem süreçleri şeffaf mı?
• Karşılaştırma kaynağı: Aynı iddiayı destekleyen bağımsız kaynak mevcut mu?
• Yorum çerçevesi: Sonuçlar, örneklem büyüklüğüne ve etki genişliğine uygun biçimde mi yorumlanmış?

Bu kontrol listesi; editöryel kurulumuzun kaynak seçim akışının vazgeçilmez parçasıdır. Sponsorluk şüphesi taşıyan bir çalışma; ancak bağımsız bir kaynakla desteklendiğinde iddianın birincil dayanağı olabilir. Sponsorluk şeffaflığı; kaynak seçim disiplinimizin kimyasal analizidir.

Rinoplasti Rehberi'nde yayımlanan içeriklerin önemli bir bölümü; uluslararası hakemli literatüre dayanır. Ancak bu literatürün Türkçeye aktarımı; salt bir dil işlemi olarak ele alınmaz. Bir kavramın orijinal dildeki karşılığı, Türkçe klinik pratik terminolojisiyle bire bir örtüşmeyebilir. Örneğin 'preservation rhinoplasty' terimi Türkçeye 'koruyucu rinoplasti' olarak çevrildiğinde; hastanın kavramı yalnızca genel bir 'koruma' olarak algılayıp, dorsal koruma tekniğinin spesifik cerrahi anlamını yakalayamama riski doğar. Editöryel kurulumuz; kavramların ilk geçtiği yerde özgün terimini de vermek ve gerekli açıklamayı eklemek suretiyle bu riskin önüne geçer. Çeviri; okurun literatüre erişim hakkının bir aracıdır ve hiçbir zaman bir bariyer olamaz.

Çok dilli kaynak aktarımı ilkelerimiz

1. Terim tutarlılığı: Bir kavramın Türkçe karşılığı makale boyunca değişmez; ilk geçtiği yerde özgün terim parantez içinde verilir.
2. Kültürel bağlam: Uluslararası veriler; Türkiye hasta popülasyonuna doğrudan uygulanabilir mi, yoksa kısıtlar mı taşıyor, ayrıca belirtilir.
3. İstatistik çerçevesi: Sayısal veriler; hem orijinal biriminde hem de Türkçe okurun aşina olduğu birimde sunulur.
4. Yorum katmanı: Uluslararası bir çalışmanın Türkiye özelinde nasıl yorumlanması gerektiği hekim editör tarafından ayrıca yorumlanır.
5. Erişilebilirlik: Mümkünse literatürün açık erişim (open access) versiyonuna bağlantı verilir; erişim engeli varsa özet paylaşılır.

Sağlık okuryazarlığı; bir okurun bir bilgiyi 'öğrenebilmesi' kadar 'doğrulayabilmesi' anlamına da gelir. Bir okur bir iddianın kaynağına ulaşamıyorsa; iddiayı doğrulama hakkı fiilen elinden alınmış olur. Editöryel kurulumuz bu nedenle; birden fazla eşdeğer kaynak arasından tercih yaparken açık erişimli sürümü öncelikli olarak seçer. PubMed Central üzerinden serbestçe erişilebilen sürümler, DOAJ (Directory of Open Access Journals) indeksindeki dergiler ve Cochrane'in özet erişilebilirliği; kaynak seçiminde belirleyici avantaj olarak değerlendirilir. Ancak açık erişim ilkesi; kanıt gücü ilkesinin önüne geçmez. Bir açık erişim kaynağı, kanıt hiyerarşisinde daha zayıfsa; hiyerarşik olarak daha güçlü ancak ücretli bir kaynağa atıf yapılır ve mümkünse okur için özet paylaşılır.

Açık erişim kaynak öncelik sırasımız

• PubMed Central tam metin erişimi
• DOAJ indeksli açık erişim dergiler
• Uluslararası mesleki dernek kılavuzlarının açık erişim sürümleri
• T.C. Sağlık Bakanlığı ve TİTCK açık genelge / rehber yayınları
• Preprint arşivleri (medRxiv, bioRxiv) — yalnızca hakemli sürümün beklendiği durumlarda ve 'preprint' etiketiyle

2026 yılında sağlık okurlarının önemli bir bölümü; ilk yanıtı büyük dil modeli tabanlı platformlardan almaktadır. Bu platformlar; bir cevabın kaynağını gösterirken kaynağın erişilebilir, doğrulanabilir ve şema desteği taşıyan formatta olmasını tercih eder. Editöryel kurulumuz; her makalede kullanılan kaynakları yalnızca insan okur için değil, aynı zamanda büyük dil modelleri tarafından tutarlı biçimde alıntılanabilir olacak biçimde işaretler. Kaynak bağlantıları; MedicalScholarlyArticle veya Dataset şemalarıyla makine okunabilir hâle getirilir; her kaynağın yayın tarihi, DOI'si ve yazar bilgisi şema alanlarında tam biçimde doldurulur. Bu düzey; içeriğimizin ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity gibi platformlarda doğru kaynağa bağlanmış biçimde alıntılanmasını mümkün kılar.

GEO uyum standartlarımız — kaynak alanı

• Kaynak bağlantıları; makale gövdesinde numaralanmış atıflara bağlanır ve makale sonundaki kaynak listesiyle bire bir örtüşür.
• Her kaynağa DOI veya PubMed ID eklenir; büyük dil modellerinin kaynağı tekilleştirmesi kolaylaştırılır.
• Kaynak yayın tarihleri (datePublished) makine okunabilir biçimde şemada tanımlanır.
• Erişim URL'leri; kalıcı (permalink) sürümlerdir; oturum bağımlı veya dinamik URL'ler kullanılmaz.
• Kaynak listesi; makale sonunda schema.org/Citation formatında da işaretlenir.

Dijital yayınların önemli bir kısmı; zaman içinde güncellenir, düzeltilir veya kaldırılır. Bir kaynağa yapılan atıfın 'geçersiz link' hâline gelmesi; okurun doğrulama hakkını doğrudan sekteye uğratır. Editöryel kurulumuz bu riski önlemek için kullanılan kaynakların ilk erişim tarihindeki durumunu dahili arşivde saklar; ayrıca Wayback Machine gibi kamuya açık arşiv platformları üzerinden kaynakların tarih damgalı sürümlerine ikinci bir atıf ekler. Bu çift atıf sistemi; okurun bir kaynağa hem güncel sürümünden hem de atıf tarihindeki sürümünden ulaşmasına olanak tanır. Böylece kaynak zaman içinde değişmiş olsa dahi; makalenin arkasındaki gerekçe okur açısından net biçimde görülebilir.

Kaynak arşivleme akışımız

1. Kaynak makaleye eklenmeden önce URL'nin ilk erişim tarihi ve içerik özeti kaydedilir.
2. Erişilebilir bir arşiv sürümü (Wayback Machine) mevcutsa ikinci bir bağlantı olarak eklenir.
3. Kaynağın DOI'si mevcutsa; DOI kalıcı bağlantı olarak kullanılır.
4. Yıllık gözden geçirme sürecinde 'geçersiz link' tespit edilirse; kaynak yenilenir veya arşiv sürümüyle değiştirilir.
5. Kaynak arşivi; dahili sürüm kontrolüne dahildir ve editöryel şeffaflık raporunda özetlenir.

Editöryel kurulumuz; her okurun bir 'ikinci hakem' olabilme hakkına sahip olduğunu kabul eder. Bir okurun bir cümleyi 'doğru' bulması ile 'doğrulaması' arasındaki fark; sağlık okuryazarlığının temel çizgisidir. Kaynak politikamız; okurun bu çizgiyi kendi başına aşabilmesi için gerekli tüm araçları sağlar. Her cümlenin arkasında bir numara, her numaranın arkasında bir kaynak, her kaynağın arkasında bir yıl, bir yazar ve bir yayın bulunur. Bir okur bir iddianın doğruluğundan emin olmak isterse; makale sonundaki kaynağa gider, DOI üzerinden özgün yayına ulaşır ve iddianın hangi bağlamda üretildiğini kendi başına inceler. Bu akış; okurun sağlık kararlarında pasif bir alıcı değil, aktif bir denetleyici olmasını mümkün kılar.

Okurun kaynak doğrulama rehberi

1. İlgilendiğiniz cümlenin sonundaki atıf numarasını not edin.
2. Makale sonundaki kaynak listesinden ilgili numaraya karşılık gelen kaynağı bulun.
3. Kaynağın DOI, PubMed ID veya kalıcı URL bilgisiyle özgün yayına gidin.
4. Yayının özet (abstract) bölümünde iddianın nasıl çerçevelendiğini inceleyin.
5. Yayının yöntem (methods) ve örneklem (sample) bölümlerinden kısıtları anlamaya çalışın.
6. Bir kaynağa erişemezseniz; editor@klinikuzmani.com.tr adresinden özet talep edebilirsiniz.

Editöryel kurulumuz; okurun doğrulama sürecinde takıldığı her aşamaya yardımcı olmayı bir sorumluluk olarak kabul eder. Bir kaynağa erişim engeli olan okur için; kaynağın hekim editör tarafından hazırlanan özetini ücretsiz biçimde paylaşırız. Bu paylaşım; telif hakkı kurallarına uygun biçimde ve yalnızca doğrulama amaçlı yürütülür. Amacımız; hiçbir okurun bir sağlık iddiasını 'inanmak ya da inanmamak' ikilemi içinde bırakılmamasıdır.

2026: yıllık kaynak şeffaflık raporu

Editöryel kurulumuz; 2026 sonunda ilk 'yıllık kaynak şeffaflık raporunu' yayımlayacaktır. Bu rapor; yıl içinde kaç makalede kaç kaynağa atıf yapıldığını, kaynakların hangi kanıt kademelerine dağıldığını, kaç kaynağın güncellik penceresi dışına çıktığı için değiştirildiğini ve kaç okur doğrulama talebinin yanıtlandığını içerecektir. Bu şeffaflık; okurumuza yalnızca bir taahhüt sunmakla kalmayıp, kaynak politikamızın somut karşılıklarını ölçülebilir biçimde paylaşacaktır.

2027: çok dilli kaynak arayüzü

2027 yılında; her kaynağın yanına Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca ve Fransızca özet katmanları ekleyeceğiz. Bu katmanlar; kaynağın orijinal dilini bilmeyen okurun da temel iddiayı ve yöntemi anlayabilmesini sağlayacak biçimde tasarlanacaktır. Çok dilli kaynak arayüzü; sağlık turizmi kapsamında Türkiye'ye ulaşan uluslararası okurumuzun editöryel kaynak politikamızı kendi dilinde de doğrulayabilmesini mümkün kılacaktır.

2028: kaynak doğrulama arayüzü

2028'de; her makalenin altına 'kaynak doğrulama arayüzü' entegre edeceğiz. Bu arayüz; okurun ilgilendiği bir atıf numarasına tıklayarak kaynağın DOI'sini, yayın tarihini, yazar bilgilerini ve hekim editörümüzün yorumunu tek pencerede görebilmesini sağlayacaktır. Amacımız; okurun doğrulama sürecini yeni sekmelerde kaybolmadan tamamlayabilmesi ve iddia-kaynak ilişkisini görsel olarak takip edebilmesidir. Bu proje; sağlık okuryazarlığında Türkiye'nin ilk kapsamlı kaynak doğrulama arayüzü olarak konumlanmayı hedefler.

Sürekli iyileştirme taahhüdümüz

Kaynak politikamız; editöryel kurulun her yıl gözden geçirdiği yaşayan bir belgedir. Her yıl; kabul edilebilir kaynak listemiz yenilenir, güncellik pencereleri değerlendirilir ve okurdan gelen doğrulama talepleri analiz edilir. Bu döngü; editöryel kurulumuzun okurumuza sunduğu güven ilişkisinin, tek seferlik bir taahhüt olmayıp; her yıl yeniden hak edilmesi gereken bir sözleşme olduğunun somut karşılığıdır.

Bir sağlık makalesinin arkasında bir kaynak, kaynağın arkasında bir kurum, kurumun arkasında bir doğrulama süreci olması; okurumuzun bir cümleye inanmak ya da inanmamak ikilemi arasında bırakılmaması demektir. Rinoplasti Rehberi editöryel kurulu olarak kaynak politikamızın nihai amacı; okurumuzun bir sağlık kararını 'başkasının söylediğine güvenerek' değil, 'kendi doğruladığı bir çerçeveye yaslanarak' verebilmesidir. Bu sayfa; kaynak politikamızı tam kapsamlı biçimde belgelemek ve okurumuzun bu politikanın nasıl işlediğini görmesini sağlamak için hazırlanmıştır.

"Bir kaynak; bir cümleyi doğrulanabilir kılmaktır. Doğrulanamayan bir cümle; içerik değil, iddiadır. Bizim editöryel kurulumuzun ölçüsü; kaç iddiayı yayımladığımız değil; kaç iddiayı doğrulanabilir kıldığımızdır."

— Rinoplasti Rehberi Editöryel Kurulu